Độc đáo Lễ hội Tiên công

Đoàn rước các Cụ Thượng về Miếu Tiên Công. Lễ hội này tồn tại hàng trăm năm nay nhằm tưởng nhớ công ơn của 17 vị tiên công từ kinh đô Thăng Long có công quai đê, lấn biển tạo dựng vùng đảo này; song song là lễ hội diễn đạt rõ nhất truyền thống “Kính lão đắc thọ” của người Việt. Lễ hội năm nay kỷ niệm vừa tròn 580 năm (1434 - 2014) ngày các vị Tiên công khai canh, mở đất vùng đảo Hà Nam. Vào thời Hậu Lê, khoảng năm 1434, vâng chiếu Vua Lê mở mang kinh thành, một nhóm 17 nho sĩ, thợ thủ công, ngư dân, nông dân... Đã xuôi thuyền qua sông Hồng đến cửa sông Bạch Đằng lập nghiệp. Vùng đảo Hà Nam hiện tại chính là nơi 17 vị Tiên công chọn để lấn biển, khai khẩn, lập ấp, dựng làng. Từ mùng 4 tết, các gia đình, dòng tộc đã long trọng tổ chức chúc thọ các cụ ngoài 80 tuổi. Từ thời điểm này, các bậc cao niên ngoài 80 tuổi đều được phong gọi là “Cụ Thượng” một cách cung kính. Lễ mừng thọ kéo dài với các màn đọc trường, ngâm thơ, hát dân ca... Sáng mùng 7 tết vào hội chính. Từ sáng sớm, đoàn rước các Cụ Thượng của 62 dòng tộc ở “tứ xã” (nay là 4 phường: Cẩm La, Phong Cốc, Yên Đông, Phong Hải) theo nhịp trống lệnh và tiếng nhạc của các phường bát âm, tiến về Miếu Tiên công ở phường Cẩm La, với các lễ phẩm gồm các mâm hoa quả, trầu cau, bánh dày, bánh dẻo, rượu hồng, thủ lợn... Các cụ khỏe mạnh đi giữa đông đảo con cháu; các Cụ Thượng tuổi cao được các thanh niên trai tráng khênh rước bằng võng có đòn được sơn tạc đầu rồng... Năm nay, vùng “tứ xã” có 206 Cụ Thượng, trong đó có một cụ tròn 100 tuổi, 34 cụ 90 tuổi và hơn 160 cụ 80 tuổi. Được biết, ở vùng “tứ xã” Hà Nam, nhiều dòng tộc vẫn còn giữ được các bản phong sắc gốc của nhà Nguyễn trao tặng vì những công lao, đóng góp cho quá trình hình thành nên vùng đảo Hà Nam...